Grafsteen graveren

Grafsteen graveren is het werk waarmee een steen pas een monument wordt. De steen zelf is materiaal; de letters maken er iemand van. Wij graveren in onze eigen werkplaats in Veen, met machines die tienden van millimeters halen, en wij doen het ook ter plaatse op de begraafplaats wanneer er later iets bij moet. Op deze pagina leest u hoe het technisch werkt: welke technieken er zijn, wat elke techniek doet met de leesbaarheid en de houdbaarheid, hoe diep er wordt gefreesd en waarom de kleur van de steen bepaalt welke inkleuring werkt. Gaat het u om de vraag wat er op de steen moet komen te staan, kijk dan bij teksten voor op een grafsteen. Het graveren van een grafsteen zit bij ons in de prijs: het opschrift brengen wij gratis aan, ook bij een tweede naam die er jaren later bij komt, en op alle prijzen geldt standaard vijftien procent korting.

De technieken: frezen, zandstralen en handwerk

Er zijn drie manieren om letters in steen te krijgen en zij geven elk een ander beeld. Frezen is de gangbaarste: een computergestuurde frees haalt de letter uit de steen, met een vaste diepte en een strakke vorm. Dat geeft scherpe randen en een gelijkmatig resultaat, ook bij kleine letters, en het is de techniek die wij bij verreweg de meeste monumenten gebruiken. Zandstralen werkt anders: over de steen komt een rubbermasker waarin de letters worden uitgesneden, waarna er onder hoge druk zand overheen gaat dat het oppervlak op de open plekken wegneemt. Het resultaat is matter en zachter van rand, en op gepolijst graniet ontstaat er een sterk contrast tussen de glanzende steen en de matte letter. Zandstralen leent zich goed voor grote letters, voor tekeningen en voor kalligrafie. De derde is handwerk: beitelen. Dat gebeurt tegenwoordig zelden, maar voor restauratie van oude hardstenen zerken is het soms de enige manier om aan te sluiten bij wat er al staat. Welke techniek verstandig is hangt af van de steensoort, de lettergrootte en het beeld dat u wilt. Wij laten in de showroom monsters van alle drie zien.

Inkleuren, brons en verguld

Een gefreesde letter is op zichzelf al leesbaar door het schaduwspel in de gleuf, maar op donkere steen valt hij nauwelijks op. Daarom wordt vrijwel altijd ingekleurd. Wit is de meest gekozen kleur op zwart en donkergrijs graniet omdat het maximale contrast geeft. Grijs is subtieler en oogt rustiger. Zwart wordt gebruikt op lichte steen. Goudkleurige verf geeft warmte zonder de prijs van echt bladgoud. De vulling is een verfsysteem dat in de gefreesde gleuf wordt aangebracht en dat jaren meegaat, maar niet eeuwig: na tien tot twintig jaar wordt de kleur doffer en dan halen wij hem eruit en brengen wij hem opnieuw aan. Bronzen letters zijn een andere route: losse letters die op de steen worden bevestigd, met een pen of een lijmverbinding. Zij geven diepte en een schaduw die met het licht meebeweegt, en zij verkleuren langzaam mee met de jaren. Brons vraagt meer ruimte, want de letters mogen niet te dicht op elkaar staan. Verguld met echt bladgoud is de meest duurzame afwerking en blijft ook bij weinig licht en in de winter goed leesbaar, maar bladgoud is dun en verdraagt geen schuren. Meer over onderhoud leest u bij een grafsteen schoonmaken.

Wat wij bij het graveren met u afstemmen:

• de techniek: frezen, zandstralen of handmatig beitelen
• het lettertype en de lettergrootte in verhouding tot de leesafstand
• de kleur van de inkleuring tegen de kleur van de steen
• of er bronzen of vergulde letters komen in plaats van ingekleurde
• symbolen, tekeningen, een logo of een portret
• of er ruimte moet blijven voor een tweede naam

Symbolen, portretten en andere schriften

Naast letters graveren wij vrijwel alles wat te tekenen is. Een kruis, een duif, een roos, een viool, een tractor, een voetbalclub: als het iets zegt over de persoon, kan het erop. Ook een tekening die iemand zelf heeft gemaakt zetten wij over, en een handafdruk of voetafdruk laat zich in steen brengen. Voor portretten zijn er twee routes: gegraveerd in gepolijst donker graniet, waarbij het beeld ontstaat door fijne punten die het licht anders weerkaatsen dan de gladde steen eromheen, of een keramische foto die op de steen wordt bevestigd. Gegraveerd oogt rustiger en in grijstinten, keramiek geeft kleur. Meer daarover leest u bij een foto op de grafsteen. Wij graveren daarnaast in elke taal en in elk schrift. Arabische kalligrafie doen wij regelmatig, en daarbij werken wij altijd met de tekst zoals de familie hem aanlevert en leveren wij een proefdruk op ware grootte ter controle, want in het Arabisch verandert een kleine afwijking de betekenis. Datzelfde geldt voor Cyrillisch, Grieks en andere schriften. Tot slot is een QR-code mogelijk, gefreesd of gezandstraald, die bezoekers naar een herinneringspagina brengt.

Bijgraveren op de begraafplaats en wat het kost

Een tweede naam, een aangepaste datum of het opnieuw inkleuren van vervaagde letters doen wij ter plaatse op de begraafplaats, met mobiele apparatuur. Het monument hoeft daar niet voor van het graf. Dat doen wij ook aan stenen die niet door ons zijn gemaakt. Bij het bijgraveren letten wij op iets wat vaak wordt vergeten: letters die twintig jaar in de buitenlucht hebben gestaan zien er anders uit dan verse letters, dus vaak is het mooier om beide namen opnieuw in te kleuren zodat het geheel gelijk oogt. Wat het graveren kost, is bij ons een korte vraag: het opschrift brengen wij gratis aan. Dat geldt voor de eerste tekst en ook voor de tweede naam later. Bij veel aanbieders kost een enkele naam op een bestaande steen al snel een paar honderd euro. Wij kunnen dat doen omdat wij bewust niet via uitvaartondernemers werken en geen provisie betalen voor doorverwijzingen, iets wat in deze branche wel gebruikelijk is en wat verwerkt zit in de prijs die de nabestaande betaalt. Doordat wij rechtstreeks leveren geldt bovendien standaard vijftien procent korting op het monument zelf, met twintig jaar garantie op alles wat wij zelf maken en plaatsen. De opbouw leest u bij prijzen en kosten.

Letters later bijwerken of opnieuw aanbrengen

Belettering slijt, en dat is normaal. Hoe snel dat gaat hangt af van de afwerking. Ingelegd lood en bladgoud houden zich het langst, vaak tientallen jaren, al kan bladgoud aan de weerkant eerder matter worden. Verf is de gevoeligste afwerking: afhankelijk van de kleur, de ligging en hoeveel zon en regen de steen vangt, ziet u na ongeveer acht tot vijftien jaar dat de letters doffer worden en dat de randen onregelmatig raken. Letters die alleen zijn gehakt of gezandstraald zonder invulling blijven leesbaar door hun diepte, maar kunnen dichtslibben met mos en vuil. In alle gevallen is bijwerken mogelijk en meestal doen wij dat gewoon op de begraafplaats. Wij maken de letters eerst zorgvuldig schoon, want verf of goud op een vuile ondergrond hecht niet, en brengen daarna de nieuwe afwerking aan. Zit er een tweede naam bij, dan combineren wij dat vaak: het monument wordt in één keer gereinigd, de bestaande letters worden opgehaald en de nieuwe tekst wordt aangebracht, zodat het geheel er weer als één ontwerp uitziet. Dat is goedkoper en het resultaat is beter dan alleen een nieuwe naam ertussen zetten.

Veelgestelde vragen over graveren

Hoe diep wordt er gegraveerd?

Bij frezen doorgaans een paar millimeter, afhankelijk van de lettergrootte en de steensoort. Diep genoeg om schaduw te geven en om de inkleuring vast te houden.

Blijft de inkleuring goed?

Jaren, maar niet eeuwig. Na tien tot twintig jaar wordt de kleur doffer. Wij halen de oude vulling er dan uit en brengen hem opnieuw aan, ter plaatse op de begraafplaats.

Kan er op elke steensoort gegraveerd worden?

Ja, maar het resultaat verschilt. Graniet geeft het scherpste beeld, hardsteen is zachter en de randen worden minder strak. Op marmer is voorzichtigheid geboden.

Kunnen jullie graveren op een steen van een andere leverancier?

Ja. Bijgraveren, opnieuw inkleuren en symbolen toevoegen doen wij ook op monumenten die niet van ons zijn.

Wat kost het aanbrengen van het opschrift?

Niets. Het opschrift brengen wij gratis aan, ook bij een tweede naam die er later bij komt.

Wilt u het verschil tussen frezen, zandstralen, ingekleurde letters, brons en verguld in het echt zien, kom dan gerust langs in onze showroom en werkplaats aan de Kortakker 6-8 in Veen. Op een scherm lijken alle letters op elkaar, op steen zeker niet. Bellen kan ook, op 0416 691 616. Wij maken vrijblijvend een tekening op ware grootte en een offerte op maat, en het graveren van uw grafsteen zit daarbij in de prijs, met vijftien procent korting op het monument en twintig jaar garantie op alles wat wij zelf maken en plaatsen.